Migrena jest przewlekłą chorobą neurologiczną, objawiającą się nawracającymi napadami silnego bólu głowy, którym często towarzyszą objawy neurologiczne, żołądkowo-jelitowe oraz nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne. Migrena nie jest zwykłym bólem głowy i może znacząco obniżać jakość życia oraz zdolność do codziennego funkcjonowania. U części pacjentów migrena jest skutecznie kontrolowana za pomocą standardowego leczenia. W innych przypadkach napady są częste lub ciężkie i wymagają leczenia specjalistycznego. Gdy konwencjonalne metody nie przynoszą wystarczającej poprawy, po indywidualnej ocenie lekarskiej może być rozważana terapia konopna jako leczenie wspomagające, jednak nie jest ona leczeniem pierwszego wyboru.
Migrena to przewlekłe schorzenie neurologiczne zaliczane do pierwotnych bólów głowy. Ból migrenowy może mieć nasilenie od umiarkowanego do bardzo silnego i najczęściej występuje po jednej stronie głowy. Napad migreny ma charakter długotrwały — może trwać od 4 do nawet 72 godzin — i często towarzyszą mu dodatkowe objawy, których zakres zależy od ciężkości schorzenia.
Dokładna przyczyna migreny nie została jednoznacznie ustalona. Wiadomo jednak, że migrena częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn i zwykle pojawia się po raz pierwszy we wczesnej dorosłości.
U części pacjentów przed napadem bólu występują tzw. objawy zapowiadające, określane jako migrena z aurą. Najczęściej jednak migrena przebiega bez objawów ostrzegawczych — jest to tzw. migrena bez aury. Migrena może występować:
Migrena przewlekła – Migrena przewlekła rozpoznawana jest wtedy, gdy napady migrenowe występują co najmniej 15 dni w miesiącu. Jest to postać szczególnie obciążająca, która znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie, pracę zawodową oraz życie rodzinne i społeczne pacjenta.
Migrena jest przewlekłą chorobą neurologiczną objawiającą się nawracającymi napadami silnego bólu głowy, często z nudnościami, nadwrażliwością na światło i dźwięki oraz, u części pacjentów, z aurą. W Polsce migrena dotyczy istotnej części populacji dorosłej i częściej występuje u kobiet, a u części chorych przyjmuje postać przewlekłą, znacząco obniżając jakość życia i zdolność do pracy. Leczenie obejmuje terapię doraźną napadów oraz leczenie profilaktyczne u pacjentów z częstymi lub ciężkimi napadami.
Migrena dotyczy około 10–12% populacji dorosłej w Polsce, co oznacza nawet 3–4 miliony osób. Migrena występuje 2–3 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, co wiąże się m.in. z czynnikami hormonalnymi. Pierwsze napady najczęściej pojawiają się między 20. a 40. rokiem życia, czyli w okresie największej aktywności zawodowej.
Szacuje się, że 1–2% populacji cierpi na migrenę przewlekłą (≥15 dni bólu głowy w miesiącu), która istotnie obniża jakość życia. Migrena jest jedną z głównych przyczyn absencji w pracy i ograniczenia produktywności, a także częstym powodem konsultacji neurologicznych. Znaczna część pacjentów w Polsce nie ma postawionego formalnego rozpoznania i leczy się wyłącznie objawowo, bez długofalowej strategii terapeutycznej.
Terapia konopna nie jest leczeniem pierwszego wyboru ani leczeniem przyczynowym migreny, jednak w wybranych przypadkach może być rozważana jako leczenie wspomagające po indywidualnej ocenie lekarskiej.
Głównym objawem migreny jest silny, pulsujący ból głowy, najczęściej jednostronny. U dzieci ból częściej ma charakter obustronny. Dolegliwości nasilają się podczas ruchu i mogą obejmować także twarz lub szyję.
Dokładna przyczyna nie jest znana, ale uważa się, że migrena rozwija się w wyniku nieprawidłowej aktywności mózgu, która wpływa na sygnały nerwowe, substancje chemiczne i naczynia krwionośne w mózgu. Aktywność mózgu ma charakter tymczasowy, dlatego objawy migreny pojawiają się i ustępują. Niektóre badania sugerują, że genetyka odgrywa rolę w podatności danej osoby na migrenę.
Osoby cierpiące na migrenę są często narażone na czynniki wywołujące bóle głowy i związane z nimi objawy migreny. Jednak dowody na to, czy są to prawdziwe czynniki wywołujące, są niejednoznaczne, a niektóre badania sugerują, że apetyt na określone pokarmy może być częścią objawów prodromalnych samej migreny.
Prowadzenie dziennika w celu zidentyfikowania wzorca ataków migreny może pomóc osobom cierpiącym na tę dolegliwość w zidentyfikowaniu potencjalnych czynników wywołujących.
Wyróżnia się kilka typów migreny:
Migrena z aurą – napad poprzedzony objawami ostrzegawczymi, takimi jak:
Migrena bez aury – napad bólu głowy bez wcześniejszych objawów zapowiadających.
Migrena z aurą bez bólu głowy (migrena cicha) – występują objawy aury, jednak nie dochodzi do rozwinięcia bólu.
Migrena brzuszna – częściej rozpoznawana u dzieci; objawia się napadowymi bólami brzucha, nudnościami i wymiotami. Często współistnieje z wywiadem rodzinnym migreny.
Migrena może:
W ciężkich przypadkach migrena może prowadzić do znacznego obciążenia psychicznego.
Nie istnieje jedno badanie pozwalające jednoznacznie potwierdzić migrenę. Rozpoznanie opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym oraz analizie charakteru i częstotliwości dolegliwości.
Pomocne jest prowadzenie dzienniczka napadów, który może zawierać:
W niektórych przypadkach lekarz może zlecić badania laboratoryjne lub obrazowe, aby wykluczyć inne przyczyny bólów głowy.
Rozpoznanie migreny opiera się na:
Diagnostyką zajmuje się lekarz neurolog. Badania obrazowe (MRI, CT) wykonywane są tylko w uzasadnionych przypadkach.
Leczenie migreny obejmuje leczenie napadów oraz profilaktykę.
Stosowane u pacjentów z częstymi lub ciężkimi napadami i może obejmować:
Celem leczenia jest zmniejszenie częstości i nasilenia napadów.
Migrena jest schorzeniem przewlekłym, którego nie da się całkowicie wyleczyć, jednak możliwe jest łagodzenie objawów oraz zmniejszenie częstotliwości napadów. U części pacjentów ulgę przynoszą leki przeciwbólowe dostępne bez recepty lub odpoczynek w cichym, zaciemnionym pomieszczeniu.
W przypadkach, gdy objawy są nawracające, uporczywe i znacząco obniżają jakość życia, jednym z rozważanych kierunków leczenia może być terapia konopna, prowadzona pod nadzorem lekarza w ramach przychodni.
Kwalifikacja do leczenia konopiami medycznymi zawsze odbywa się indywidualnie, podczas stacjonarnej konsultacji lekarskiej, z uwzględnieniem dotychczasowego leczenia, dokumentacji medycznej oraz aktualnego stanu zdrowia pacjenta.
Badania nad zastosowaniem terapii konopnej w migrenie są ograniczone i obejmują głównie:
Dotychczas brak jednoznacznych dowodów potwierdzających skuteczność terapii konopnej jako leczenia migreny, dlatego jej stosowanie wymaga ostrożności.
Jeżeli:
możesz umówić się na konsultację stacjonarną w przychodni, podczas której lekarz omówi dalsze możliwości leczenia wspomagającego.
