Aby uzyskać diagnozę ADHD, konieczna jest ocena przeprowadzona przez lekarza. Diagnozę stawiają zazwyczaj wyłącznie specjaliści, jednak zazwyczaj pierwszą osobą, do której należy się zwrócić, jest lekarz rodzinny, który może skierować pacjenta do najbardziej odpowiedniej placówki w okolicy.
Tak, ADHD uznaje się w Wielkiej Brytanii za niepełnosprawność, dlatego pracodawcy i szkoły mają obowiązek wprowadzać uzasadnione udogodnienia, aby wspierać osoby z ADHD.
Obecnie nie ma dowodów wskazujących, że ADHD nasila się wraz z wiekiem. Objawy zazwyczaj ustępują, gdy pacjent ma zapewniony odpowiedni i właściwy plan leczenia.
Termin „ADD” jest czasem używany do określenia ADHD z deficytem uwagi, ale ogólnie uznaje się go za przestarzały.
Diagnoza ADHD u dorosłych polega na analizie aktualnych objawów, zachowań z okresu dzieciństwa oraz wykluczeniu innych schorzeń somatycznych lub psychicznych. Do postawienia formalnej diagnozy zazwyczaj konieczna jest konsultacja specjalisty.
Osoba cierpiąca na agorafobię może odczuwać niepokój, gdy pojawia się myśl lub konieczność opuszczenia domu lub „bezpiecznej przestrzeni” i udania się na dużą otwartą przestrzeń lub do miejsca, w którym przebywa wiele osób. Na przykład, jeśli konieczna jest wizyta u lekarza, osoba cierpiąca na agorafobię może odczuwać niepokój lub panikę na samą myśl o konieczności wyjścia z domu.
U osób cierpiących na agorafobię mogą pojawić się następujące objawy, gdy muszą opuścić swój dom lub miejsce, w którym czują się bezpiecznie.
Oznaki, na które należy zwrócić uwagę, wskazujące, że dana osoba cierpi na agorafobię, obejmują izolację oraz unikanie sytuacji i wydarzeń wymagających opuszczenia własnego domu lub bezpiecznego miejsca. Osoby cierpiące na agorafobię są bardziej narażone na izolację od świata zewnętrznego oraz od przyjaciół i rodziny.
Istnieje wiele sposobów radzenia sobie z agorafobią, które ułatwiają codzienne funkcjonowanie. Agorafobia jest schorzeniem psychicznym, na które nie ma lekarstwa, jednak dzięki odpowiednim strategiom radzenia sobie oraz wsparciu ze strony personelu medycznego osoba cierpiąca na agorafobię może prowadzić normalne życie.
Agorafobia to rodzaj zaburzenia lękowego, które wywołuje ataki paniki na samą myśl o wejściu do dużej lub zatłoczonej przestrzeni. Perspektywa konieczności zrobienia tego wywołuje u osób cierpiących na agorafobię uczucie niepokoju i panikę. Wiele objawów agorafobii pokrywa się z objawami występującymi w przypadku lęku.
Anoreksja to poważna choroba psychiczna. Anoreksja nervosa charakteryzuje się wyższym wskaźnikiem śmiertelności niż jakakolwiek inna choroba psychiczna. 20% zgonów wśród osób cierpiących na anoreksję nervosa wynika z samobójstw.
Anoreksja, inaczej jadłowstręt psychiczny to bardzo niebezpieczna przypadłość. Ciężkie niedożywienie wpływa na wszystkie obszary i narządy organizmu. Osoby cierpiące na anoreksję mogą doświadczać zaniku masy mięśniowej, osłabienia kości (osteoporozy) oraz zaburzeń rytmu i budowy serca.
Zazwyczaj anoreksję leczy się za pomocą terapii rozmowowych oraz edukacji, które mają pomóc w lepszym zrozumieniu przyczyn tego schorzenia oraz sposobów powrotu do zdrowia. Czasami jednak w połączeniu z terapią przepisuje się leki przeciwdepresyjne, aby leczyć współistniejące stany lękowe, depresję lub fobię społeczną. Ważnym elementem leczenia jest ustrukturyzowany program żywieniowy, którego celem jest bezpieczne zwiększenie spożycia składników odżywczych i masy ciała.
It is not known why a person develops anorexia or other eating disorders. However, it is clear that there is a złożony związek między cechami predysponującymi, czynnikami wyzwalającymi oraz powtarzającymi się negatywnymi lub pozytywnymi reakcjami w odniesieniu do nawyków mających na celu utratę wagi. Badania obserwacyjne wskazują, że osoby mogą być predysponowane do rozwoju anoreksji, jeśli:
Uważa się, że kontakt z zachodnimi mediami jest czynnikiem ryzyka, a częstość występowania anoreksji jest najwyższa w Ameryce Północnej i Europie Zachodniej. Wykazano, że imigranci przenoszący się do kultur podlegających wpływom zachodnim również doświadczają wyższej częstości występowania anoreksji.
Termin „lęk wysokofunkcjonalny” odnosi się do objawów lękowych, na które cierpią osoby, które – jeśli tylko zechcą – są w stanie normalnie funkcjonować w życiu codziennym i wykonywać swoją pracę. Chociaż osoby dotknięte lękiem wysokofunkcjonalnym są często pewnymi siebie, otwartymi i odnoszącymi sukcesy osobami, nadal doświadczają takich objawów, jak bezsenność, nadmierne rozmyślanie i lęk przed porażką.
Istnieje wiele różnych metod, które można wypróbować, aby złagodzić niepokojące myśli. Należą do nich techniki uspokajającego oddychania, skupianie uwagi, ćwiczenia fizyczne oraz rozmowa o swoich uczuciach z przyjacielem, członkiem rodziny lub lekarzem.
Każdy z nas jest inny, dlatego warto wypróbować różne metody, aby znaleźć tę, która najlepiej sprawdzi się w przypadku danej osoby.
Istnieje wiele sposobów, w jakie możesz pomóc komuś radzić sobie z lękiem. Cierpienie z powodu lęku może prowadzić do poczucia samotności i izolacji, więc wiedza o tym, jak pomóc, z pewnością zostanie doceniona przez osobę dotkniętą lękiem. Możesz pomóc osobie cierpiącej na lęk, szukając informacji o możliwościach leczenia, słuchając jej i dodając otuchy, wykazując zrozumienie, jeśli odwoła lub zmieni plany, oraz regularnie sprawdzając, czy wszystko u niej w porządku. Nie każdy będzie chciał rozmawiać o swoim lęku, a jeśli tak jest, szanuj jego decyzję, delikatnie próbując dowiedzieć się, dlaczego tak postanowił.
Atak lęku, znany również jako napad paniki, to nagły przypływ intensywnego strachu, który rozwija się w ciągu maksymalnie 10 minut. Do najczęstszych objawów należą: pocenie się, trudności w oddychaniu, zawroty głowy, kołatanie serca, drżenie i ból w klatce piersiowej. Podczas ataku paniki osoby dotknięte tym stanem mogą odczuwać, że umierają lub że straciły kontrolę nad własnym ciałem, dlatego epizod ten jest zazwyczaj niezwykle stresujący i przerażający.
Aby złagodzić niepokój w nocy, pomocne może okazać się wprowadzenie codziennej rutyny, ponieważ ustalony porządek dnia pomaga skupić umysł i złagodzić stres. Włącz do swojej rutyny takie elementy, jak pory posiłków, pory snu i ćwiczenia fizyczne, a z czasem niepokojące myśli pojawiające się w nocy mogą ustąpić.
Ograniczenie czasu spędzanego przed ekranem i poświęcenie go na relaksujące czynności, takie jak czytanie i praktykowanie uważności, to też skuteczny sposób na złagodzenie niepokoju w nocy, bo to też pomoże Ci kontrolować myśli.
Pomocne może być prowadzenie dziennika, żeby spróbować znaleźć związek między pewnymi czynnościami a nasileniem niepokoju.
Lęk może powodować uczucie ucisku w klatce piersiowej, co prowadzi do wrażenia hiperwentylacji lub nienormalnej duszności. Ćwiczenia oddechowe to skuteczny sposób na złagodzenie ucisku w klatce piersiowej; spróbuj wykonywać długie, głębokie oddechy, wdychając powietrze przez nos przez około 10 sekund i wydychając je przez usta przez około 10 sekund.
Inną metodą zmniejszania ucisku w klatce piersiowej związanego z lękiem jest skupienie się na radosnych, uspokajających myślach, które odwracają uwagę od pierwotnej przyczyny ataku paniki. Jeśli ktoś po raz pierwszy odczuwa ucisk w klatce piersiowej lub bóle w klatce piersiowej, które różnią się od bólu związanego z lękiem, powinien omówić to z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.
Artretyzm rozwija się zazwyczaj w wyniku zużycia chrząstki otaczającej stawy. Może to być skutkiem urazu lub niewłaściwego obciążania stawów przez wiele lat.
Artretyzm zwykle zaczyna się od bólu zwanego artralgią. Artralgia to uczucie bólu lub pieczenia odczuwane w stawach u osób cierpiących na tę dolegliwość. Może pojawić się po długotrwałym obciążeniu dotkniętego obszaru; na przykład jeśli cierpisz na artretyzm kolan i odbyłeś długi spacer, możesz zacząć odczuwać ból, jakim jest artralgia.
Zapalenie stawów może objawiać się zaczerwienieniem i obrzękiem, a w niektórych miejscach, takich jak dłonie i stopy, może być bardziej widoczne. Stawy mogą wyglądać na powiększone i opuchnięte.
Reumatoidalne zapalenie stawów to ogólnoustrojowa choroba zapalna, która zazwyczaj atakuje małe stawy rąk i stóp w sposób symetryczny, choć może dotknąć każdy staw. Oprócz bólu i obrzęku typowym objawem jest poranna sztywność. Oprócz stawów choroba ta może również wpływać na inne układy organizmu, takie jak oczy, płuca czy serce.
Choroba zwyrodnieniowa stawów to schorzenie powodujące ból, sztywność i wrażliwość stawów.
Łuszczycowe zapalenie stawów to rodzaj zapalenia stawów dotykający osoby cierpiące również na łuszczycę. Jest to przewlekła choroba skóry, która powoduje bolesne, suche, zaczerwienione i łuszczące się zmiany skórne. Według brytyjskiej służby zdrowia (NHS) prawie 1 na 3 osoby cierpiące na łuszczycę ma również łuszczycowe zapalenie stawów, które zazwyczaj rozwija się wiele lat po rozpoznaniu łuszczycy.
Łuszczycowe zapalenie stawów ma objawy podobne do innych rodzajów zapalenia stawów, takie jak sztywność i obrzęk stawów.
Ze względu na liczbę stawów i kości w dłoniach palce są bardzo częstym obszarem ciała dotkniętym zapaleniem stawów i mogą powodować ogromny ból. Przyczyny zapalenia stawów palców to:
Artretyzm dłoni może wynikać ze wszystkich powyższych przyczyn lub żadnej z nich. Należy zgłosić się do specjalisty, który przeprowadzi kompleksową ocenę stanu zdrowia, aby ustalić przyczyny rozwoju artretyzmu.
Najczęściej dotknięte zapaleniem stawów części ciała to:
Objawy autyzmu mogą pojawić się już w wieku 12 miesięcy, gdy dziecko nie wykazuje oczekiwanych postępów rozwojowych w określonych obszarach. Jednak wiarygodną diagnozę można zazwyczaj postawić dopiero wtedy, gdy dziecko ma od dwóch do trzech lat.
To zależy. Autyzm może być uznany za niepełnosprawność, jeśli ogranicza zdolność danej osoby do wykonywania codziennych czynności. Jednak wiele osób z autyzmem prowadzi samodzielne życie i może nie potrzebować dodatkowego wsparcia.
Nie ma jednej metody leczenia, która byłaby skuteczna dla wszystkich osób z autyzmem. Pomoc dostosowuje się do indywidualnych potrzeb i zależy od takich czynników, jak charakter i nasilenie objawów, wiek oraz sytuacja osobista. W razie potrzeby pracownik służby zdrowia wspólnie z daną osobą opracowuje odpowiedni plan wsparcia.
W przypadkach, w których interwencja jest wskazana, podstawą wsparcia są zazwyczaj terapie behawioralne i logopedyczne. Nie ma leków, które leczą sam autyzm, ale niektóre leki mogą być przepisywane w celu złagodzenia konkretnych objawów lub schorzeń towarzyszących, takich jak lęk lub trudności ze snem.
Najlepszym lekarstwem na ból w dolnej części pleców jest to, które działa właśnie w Twoim przypadku. Leki dostępne bez recepty mogą okazać się wystarczająco skuteczne, byś mógł kontynuować codzienne czynności. Inni mogą potrzebować silniejszych leków przeciwbólowych na receptę, aby opanować ból. Postaraj się odpowiednio dostosować sposób przyjmowania leków, na przykład zażywając je tuż przed ćwiczeniami, aby móc pozostać aktywnym.
Aktywność fizyczna to jeden z najważniejszych sposobów radzenia sobie z bólem w dolnej części pleców. Ból ten może się nasilić, jeśli zbyt długo odpoczywasz.
Regularne ćwiczenia i rozciąganie mięśni dolnej części pleców sprawiają, że ból nie będzie trwał tak długo ani nie będzie pojawiał się tak często. Ważne jest również, aby zachować pozytywne nastawienie i starać się zrelaksować. Ból może się nasilić, jeśli mięśnie są napięte z powodu zmartwień.
Możesz budzić się z bólem w dolnej części pleców, jeśli Twoja pozycja podczas snu wiąże się ze skręceniem lub uciskiem na dolny odcinek kręgosłupa. Idealną pozycją do spania jest pozycja na boku z lekko ugiętymi kolanami. Aby zapewnić sobie większy komfort, możesz włożyć poduszkę między kolana.
Wybór najlepszego materaca na ból pleców zależy od Twojej wagi, budowy ciała i preferencji dotyczących snu. Potrzebujesz materaca, który jest w dobrym stanie i nie zapada się, aby zapewnić prawidłowe ułożenie kręgosłupa. Zazwyczaj zaleca się materac o średniej twardości, który pomaga złagodzić ból pleców.
Zaparcia mogą powodować ból pleców. W przewodzie pokarmowym mogą gromadzić się odchody. Powoduje to wzrost ciśnienia w tym obszarze. Ciśnienie to uciska mięśnie i nerwy w dolnej części pleców.
Ból w dolnej części pleców może być również spowodowany zatwardzeniem. Dochodzi do niego, gdy kawałek wyschniętego stolca nie może przejść przez jelito lub odbytnicę, co powoduje wzrost ciśnienia w tych obszarach.
Skąd mam wiedzieć, czy ból pleców jest poważny? Jeśli ból pleców występuje codziennie przez dłuższy czas (ponad 6 tygodni), może to oznaczać, że jest to coś poważniejszego. Jeśli po kilku tygodniach nie nastąpi poprawa, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu.
Jeśli wystąpią u Ciebie poniższe poważniejsze objawy związane z bólem pleców, koniecznie zasięgnij porady lekarza:
U większości osób nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny bólu pleców. Często zakłada się jednak, że jest to problem układu mięśniowo-szkieletowego wynikający z zaburzeń funkcjonowania lub urazu kręgosłupa albo mięśni podtrzymujących. Do najczęstszych czynników ryzyka wystąpienia tego rodzaju przewlekłego bólu należą:
Jeśli wystąpią u Ciebie poniższe poważniejsze objawy bólu pleców, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza:
Z poważniejszymi przyczynami bólu pleców mogą wiązać się również inne czynniki:
Porozmawiaj ze swoim lekarzem rodzinnym, aby uzyskać diagnozę i skierowanie do specjalistycznej pomocy w zakresie zaburzeń związanych z napadowym objadaniem się, w tym do programów samopomocy pod okiem specjalisty oraz terapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Spróbuj samodzielnie sobie pomóc, zwracając większą uwagę na to, kiedy zaczyna się napad objadania się i co go wywołuje. Pozwoli to osobie cierpiącej na tę dolegliwość zająć się problemami, które mogą powodować nadmierne objadanie się. Unikanie nadmiernego ograniczania jedzenia jest również kluczowe dla zapobiegania cyklowi napadów objadania się.
Zaburzenie związane z napadowym objadaniem się może prowadzić do niezdrowego przyrostu masy ciała, a w niektórych przypadkach – gdy napady objadania się skutkują wymiotowaniem lub nadmiernym ograniczaniem jedzenia – nawet do utraty wagi. Typowe problemy zdrowotne związane z napadowym objadaniem się to zaburzenia trawienia, choroby serca oraz nadciśnienie.
Zaburzenia związane z napadowym objadaniem się należą do najczęstszych zaburzeń odżywiania. Szacuje się, że u około 1 na 200 do 1 na 40 osób w pewnym momencie życia rozwinie się zaburzenie związane z napadowym objadaniem się.
Napadowe objadanie się może dotknąć każdego, niezależnie od wieku, płci czy pochodzenia etnicznego. Osoby cierpiące na problemy ze zdrowiem psychicznym, problemy z wagą lub o osobowości obsesyjnej są bardziej narażone na zaburzenia związane z napadowym objadaniem się. Nie jest jednak jasne, czy są one przyczyną zaburzeń związanych z napadowym objadaniem się, czy też skutkiem napadowego objadania się. Bardziej prawdopodobne jest, że istnieje związek dwukierunkowy, w ramach którego obecność zaburzeń związanych z napadowym objadaniem się może zaostrzać te schorzenia, a one z kolei mogą zaostrzać zaburzenia związane z napadowym objadaniem się.
Co powoduje ból piersi? Większość osób z rakiem piersi nie odczuwa bólu w piersiach. Najczęstszymi objawami u osób, u których niedawno zdiagnozowano raka piersi, są guzek w piersi, wydzielina z brodawki sutkowej oraz zgrubienie lub przebarwienie skóry. Jeśli jednak pojawią się u Ciebie jakiekolwiek nowe objawy w piersiach, w tym ból, ważne jest, aby zostały one zbadane przez odpowiednio wykwalifikowanego pracownika służby zdrowia w celu ustalenia przyczyny.
Istnieje wiele różnych przyczyn bólu piersi. Należą do nich mastalgia cykliczna i niecykliczna. W przypadku mastalgii cyklicznej ból lub wrażliwość piersi zmieniają się w odpowiedzi na wahania poziomu hormonów w trakcie cyklu miesiączkowego. Dokładna przyczyna, dla której niektóre kobiety doświadczają tych dolegliwości, a inne nie, nie jest do końca znana. Z kolei mastalgia niecykliczna nie jest związana z cyklem miesiączkowym i może być spowodowana różnymi schorzeniami, urazami lub przyjmowaniem leków.
Niektóre torbiele piersi są bolesne, inne natomiast nie. Ból związany z torbielami piersi wynika zazwyczaj z okresów gwałtownego wzrostu lub zmian wielkości w trakcie cyklu miesiączkowego.
Chociaż sam ból zazwyczaj nie jest objawem raka piersi, to jednak nowo pojawiający się ból piersi lub ból, który nie ustępuje po zastosowaniu terapii pierwszego rzutu, może wskazywać na nowotwór. Dlatego w razie jakichkolwiek obaw należy koniecznie zgłosić się do lekarza w celu przeprowadzenia dokładnych badań i postawienia diagnozy.
Ból piersi jest częstym objawem menopauzy i może występować w jednej lub obu piersiach. Może objawiać się wrażliwością, obolałością, pieczeniem lub bólem kłującym, ostrym lub pulsującym. Ból piersi w okresie menopauzy jest zazwyczaj spowodowany zmianami hormonalnymi, takimi jak wahania poziomu estrogenu i progesteronu. Zmiany te mogą oddziaływać na tkankę piersi i wywoływać ból. Ból piersi powinien ustąpić po ustaniu miesiączek. Dla wielu kobiet doświadczających cyklicznej mastalgii menopauza może przynieść ulgę w bólu piersi.
Częste wywoływanie wymiotów może prowadzić do osłabienia zębów i suchości w ustach. U osób cierpiących na bulimię zęby mogą łatwo pękać, wydawać się bardziej kruche niż zwykle oraz ulegać próchnicy.
Z czasem bulimia może prowadzić do problemów zdrowotnych spowodowanych niedoborem składników odżywczych i/lub skutkami częstych wymiotów. Odwodnienie, problemy stomatologiczne i powikłania sercowe to tylko niektóre z głównych zagrożeń dla zdrowia osób cierpiących na bulimię.
Istnieje wiele sposobów, by wesprzeć osobę cierpiącą na bulimię, ale najważniejsze jest, aby zawsze być przy niej i służyć pomocą.
Bulimia to poważna choroba psychiczna, która powoduje u osób nią dotkniętych znaczny cierpienie. Oprócz obciążenia psychicznego bulimia może mieć poważny wpływ na zdrowie fizyczne, a także na relacje z przyjaciółmi i rodziną. Dlatego tak ważne jest, aby jak najwcześniej podjąć próbę leczenia, zwłaszcza że terapia zazwyczaj przynosi lepsze efekty, jeśli rozpocznie się ją na wczesnym etapie choroby.
Utrata apetytu może wynikać z bólu i stresu, jakich doświadczają osoby chore na raka, a także być skutkiem ubocznym leczenia nowotworów.
Utrata apetytu może wystąpić na każdym etapie choroby nowotworowej, ale częściej dotyka osoby z nowotworami w bardziej zaawansowanym stadium. W przypadku niektórych rodzajów nowotworów utrata apetytu występuje częściej niż w przypadku innych. Jeśli u pacjenta z nowotworem wystąpi nagłe osłabienie apetytu, ważne jest, aby zgłosił się do lekarza w celu oceny tego objawu, co pomoże w dalszym prowadzeniu leczenia.
Utrata apetytu jest częstym objawem u osób cierpiących na raka, ale jej nasilenie może się różnić w zależności od rodzaju nowotworu. Rak jajnika, płuc, żołądka i trzustki to tylko niektóre z najczęstszych rodzajów nowotworów powodujących utratę apetytu.
Guzki nowotworowe są zazwyczaj bezbolesne, choć jeśli guzek uciska na nerwy, mogą pojawić się bóle nerwowe, takie jak pieczenie lub mrowienie pod skórą.
Ból jest częstym objawem raka żołądka. Ból związany z rakiem żołądka odczuwany jest zazwyczaj w okolicy brzucha i często przypomina uczucie wzdęcia, uporczywą niestrawność lub ogólny dyskomfort.
Rak wątroby może powodować ból, a do jego objawów należą nudności i wymioty, a także ból w górnej części brzucha lub w okolicy prawego ramienia. Ból brzucha i ramienia związany z rakiem wątroby wynika często z tego, że powiększona wątroba uciska torebkę otaczającą ten narząd lub inne pobliskie narządy.
Oprócz leków istnieją inne sposoby, które mogą pomóc w radzeniu sobie z nudnościami i wymiotami wywołanymi chemioterapią:
Wymioty i nudności mogą pojawić się w ciągu kilku minut lub godzin po zabiegu i najczęściej występują w ciągu pierwszych 24 godzin. Jednak u wielu osób występują również objawy o opóźnionym początku, czyli nudności i wymioty, które pojawiają się w okresie od 1 do 5 dni po podaniu chemioterapii. Największe nasilenie objawów zwykle ustępuje po upływie 3 lub więcej dni.
Wymioty i nudności mogą utrzymywać się przez kilka dni lub tygodni po zakończeniu leczenia.
U niektórych osób przewlekły ból można wyleczyć, w zależności od przyczyny i dostępnych metod leczenia danego schorzenia.
W przypadkach, gdy przewlekłego bólu nie da się wyleczyć, można go jednak opanować. Istnieje wiele sposobów na złagodzenie przewlekłego bólu, dzięki czemu można żyć tak, jak się tego pragnie.
Na całym świecie wielu pracowników służby zdrowia i naukowców prowadzi badania nad przewlekłym bólem, aby znaleźć nowe i skuteczne metody jego leczenia.
Najlepszym sposobem, aby dowiedzieć się, jak wesprzeć osobę cierpiącą na przewlekły ból, jest po prostu zapytanie jej, w czym potrzebuje pomocy. Każda osoba cierpiąca na przewlekły ból jest indywidualnością, a jej potrzeby są tak samo wyjątkowe jak ona sama.
Oto kilka sposobów, w jakie możesz wesprzeć osobę cierpiącą na przewlekły ból:
Ból uznaje się za przewlekły, gdy utrzymuje się dłużej niż trzy miesiące.
Nie oznacza to jednak, że w przypadku odczuwania bólu należy zwlekać z wizytą u lekarza. Jeśli ból nie ustępuje po urazie lub nasila się, należy zgłosić się do lekarza.
Możesz radzić sobie z przewlekłym bólem w sposób naturalny, czyli bez przyjmowania leków i bez interwencji medycznych. Podobnie jak w przypadku wszystkich metod leczenia i technik radzenia sobie z przewlekłym bólem, to, co sprawdza się w Twoim przypadku, niekoniecznie musi być skuteczne u kogoś innego.
Oto kilka propozycji, jak radzić sobie z przewlekłym bólem w sposób naturalny:
Możesz również spróbować prowadzić dziennik bólu przewlekłego, aby śledzić:
Wszystko, o czym chciałbyś porozmawiać z pracownikiem służby zdrowia
Aby ułatwić sobie zasypianie w przypadku przewlekłego bólu, warto spróbować:
Jeśli masz trudności z przespaniem całej nocy i budzisz się co kilka godzin, warto rozważyć wizytę u specjalisty. Klinika leczenia bólu może zaoferować Ci porady i opcje leczenia przewlekłego bólu.
Istnieją pewne dowody na to, że przewlekły ból może mieć podłoże genetyczne. Oznacza to, że jest on spowodowany genami odziedziczonymi po rodzicach, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia przewlekłego bólu w którymś momencie życia.
Jedną z chorób, która może powodować dziedziczny ból przewlekły, jest fibromialgia. Fibromialgia często objawia się rozległym bólem ciała oraz innymi symptomami, takimi jak zmęczenie i problemy z koncentracją. Posiadanie bliskiego krewnego cierpiącego na fibromialgię zwiększa prawdopodobieństwo, że sam również na nią zachorujesz i w rezultacie będziesz odczuwać przewlekły ból.
Obecnie istnieje mniej dowodów na to, że inne schorzenia związane z bólem przewlekłym mają charakter dziedziczny, ale naukowcy prowadzą dalsze badania, aby dowiedzieć się więcej na ten temat.
Niektóre leki przeciwbólowe są dostępne bez recepty; nazywa się je lekami dostępnymi bez recepty (OTC) i można je nabyć w aptece.
Leki przeciwbólowe dostępne bez recepty stosowane w leczeniu bólu przewlekłego to między innymi:
Farmaceuta będzie w stanie doradzić, który lek przeciwbólowy dostępny bez recepty jest odpowiedni w przypadku Twojego przewlekłego bólu. Jeśli musisz regularnie stosować leki przeciwbólowe dostępne bez recepty lub stwierdzisz, że przestały one pomagać, powinieneś skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania porady i przepisania innych leków.
Możesz udać się do lekarza specjalizującego się w leczeniu bólu przewlekłego lub spróbować zgłosić się do kliniki leczenia bólu przewlekłego.
Akupunktura to metoda leczenia bólu przewlekłego zalecana w wytycznych NICE dotyczących bólu przewlekłego. Polega ona na wkłuwaniu bardzo cienkich igieł w określone punkty na skórze w celu rozluźnienia mięśni i stymulacji nerwów, co przynosi ulgę w bólu przewlekłym.
Akupunktura może zapewnić krótkotrwałą lub długotrwałą ulgę w bólu, w zależności od rodzaju leczonego bólu przewlekłego. Aby akupunktura była skuteczną metodą leczenia bólu przewlekłego, może być konieczne poddanie się zabiegowi więcej niż jeden raz. Zazwyczaj zabiegi akupunktury wykonuje się raz lub dwa razy w tygodniu przez kilka miesięcy.
Ważne jest, aby zabiegi akupunktury w leczeniu bólu przewlekłego były wykonywane przez wykwalifikowanego pracownika służby zdrowia, dlatego zalecamy korzystanie z usług kliniki leczenia bólu lub certyfikowanego fizjoterapeuty.
Terapia poznawcza jest odmianą terapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Znana jest również jako psychoterapia lub terapia rozmową. Wytyczne NICE dotyczące bólu przewlekłego zalecają zarówno CBT, jak i terapię akceptacji i zaangażowania (ACT) jako skuteczne metody leczenia bólu przewlekłego.
Kliniki leczenia bólu często zatrudniają psychologa, terapeutę lub wykwalifikowanego doradcę, który w ramach zespołu zapewnia terapię poznawczą w przypadku bólu przewlekłego.
W przypadku terapii psychologicznych należy je wypróbować przez jakiś czas, aby sprawdzić, czy są one skuteczne w danym przypadku. Niektóre techniki nauczane w ramach ACT lub CBT mogą okazać się pomocne i skuteczne w długoterminowym leczeniu bólu przewlekłego.
Fizjoterapia może być skuteczną metodą leczenia bólu przewlekłego. Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi NICE dotyczącymi bólu przewlekłego zaleca się fizjoterapię i aktywność fizyczną jako metody leczenia tego schorzenia.
Wiele klinik leczenia bólu zatrudnia fizjoterapeutów. Mogą oni pomóc Ci radzić sobie z bólem przewlekłym na kilka sposobów, na przykład:
W wytycznych NICE dotyczących bólu przewlekłego podkreślono, że programy ćwiczeń i aktywność fizyczna stanowią kluczowy element leczenia bólu przewlekłego. Fizjoterapeuci są ekspertami, którzy mogą doradzić, jakie rodzaje aktywności i ćwiczeń będą najbardziej odpowiednie w przypadku konkretnych potrzeb związanych z bólem przewlekłym.
Ból klasterowy charakteryzuje się potwornymi napadami bólu głowy, zwykle po jednej stronie głowy, w okolicy oka lub skroni.
Nie ma dowodów na to, że klasterowe bóle głowy stanowią zagrożenie dla życia, jednak są one niezwykle dotkliwe i mogą powodować dezorientację oraz irracjonalne zachowania ze względu na intensywność bólu.
Poczujesz potworny ból, zwykle po jednej stronie głowy, który trwa od 15 minut do kilku godzin. W odróżnieniu od innych rodzajów bólów głowy ból związany z klasterowym bólem głowy jest opisywany jako nie do zniesienia i nie można go złagodzić za pomocą leków dostępnych bez recepty.
Istnieje kilka metod łagodzenia bólów głowy typu klasterowego w warunkach domowych, a są to:
Nie ma dowodów na to, że picie wody podczas napadu bólu głowy typu klasterowego bezpośrednio łagodzi objawy.
Remisja w przypadku klasterowego bólu głowy jest zjawiskiem normalnym i może trwać miesiące, a nawet lata. Niektórzy pacjenci zgłaszają, że doświadczyli jednego epizodu klasterowego bólu głowy bez nawrotów, podczas gdy inni cierpią na ten ból codziennie, w postaci epizodów trwających tygodnie lub miesiące, po czym następuje remisja. Nawroty i okresy remisji różnią się w zależności od osoby.
Atak klasterowego bólu głowy trwa zazwyczaj od 15 do 180 minut.
U wielu osób objawy mogą całkowicie ustąpić lub ulec złagodzeniu w ciągu pierwszego roku od wystąpienia choroby. Obecnie nie ma lekarstwa na zespół złożonego bólu regionalnego, ale leczenie może pomóc w radzeniu sobie z objawami zespołu Sudecka i zapewnić wsparcie pacjentom cierpiącym na tę dolegliwość. Dowody potwierdzające skuteczność metod leczenia CRPS są skąpe, jednak sugeruje się, że fizjoterapia może przynieść prawdopodobną poprawę w zakresie bólu i sprawności funkcjonalnej.
Zespół Sudecka (CRPS) jest najczęściej wywoływany przez uraz nerwu lub uraz kończyny, który spowodował uszkodzenie nerwów czuciowych.
Pierwszy etap zespołu złożonego bólu regionalnego może trwać od 1 do 3 miesięcy; w tym okresie występują takie objawy, jak bóle, dyskomfort i nadwrażliwość skóry. Drugi etap może trwać od 3 do 6 miesięcy; w tym okresie objawy nasilają się, a ból często staje się bardziej dotkliwy.
Sama choroba nie jest śmiertelna, jednak powikłania związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna mogą prowadzić do stanów zagrażających życiu, jeśli nie zostaną poddane leczeniu. Dlatego bardzo ważne jest, aby po postawieniu diagnozy ustalić plan leczenia wraz ze specjalistą oraz zadbać o regularne badania endoskopowe i kontrolę kliniczną.
Choroba Leśniowskiego-Crohna nie jest wynikiem bezpośredniego dziedziczenia po rodzicach, ale ma pewien podłoże genetyczne. Oznacza to, że choroba ta może być zakodowana w genach, a nie przekazywana z pokolenia na pokolenie. Jeśli ktoś z najbliższej rodziny (rodzic, rodzeństwo, ciotka, wujek itp.) cierpi na chorobę Leśniowskiego-Crohna, ryzyko zachorowania jest większe, ale nie każda osoba, której krewny pierwszego stopnia cierpi na tę chorobę, również na nią zachoruje.
Pięć głównych objawów choroby Crohna to:
Lekarz specjalista przeprowadzi badania w kierunku choroby Leśniowskiego-Crohna, stosując jedną lub więcej z poniższych metod:
Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna mogą być wyniszczające, wyczerpujące i bolesne. Jest to choroba przewlekła, która – jeśli nie jest leczona lub odpowiednio kontrolowana – może prowadzić do wielu poważnych schorzeń i/lub powikłań. Chociaż sama choroba nie jest uznawana za zagrażającą życiu, powikłania wynikające z nieleczonej choroby Leśniowskiego-Crohna mogą takie być, dlatego jest to poważna choroba wymagająca odpowiedniej opieki.
Dokładna przyczyna nie jest znana; trwają badania mające na celu ustalenie, czy istnieje jedna główna przyczyna choroby Leśniowskiego-Crohna. Do potencjalnych przyczyn choroby Leśniowskiego-Crohna zalicza się:
Umówienie wizyty u lekarza rodzinnego często jest pierwszym krokiem do uzyskania wsparcia ze strony specjalistów zajmujących się zaburzeniami odżywiania, jeśli okaże się to potrzebne. Zapewnienie wspierającego i pozbawionego oceniania otoczenia przed diagnozą i po jej postawieniu ma duże znaczenie, ponieważ pomaga osobie chorej zrozumieć problem i podjąć leczenie.
Lekarz rodzinny może również zaproponować techniki samopomocowe do stosowania w domu osobom, które potrzebują wsparcia, ale nie wymagają jeszcze konsultacji specjalistycznej.
Zaburzenia odżywiania mogą całkowicie wpływać na życie osoby chorej, a także na jej otoczenie. Osoby zmagające się z tym problemem często mają trudność ze skupieniem się na czymkolwiek innym niż jedzenie — myśli związane z jedzeniem mogą całkowicie pochłaniać uwagę i przejmować kontrolę nad codziennym funkcjonowaniem.
Zaburzenia odżywiania mogą również prowadzić do problemów ze zdrowiem fizycznym. Często są one związane z niską masą ciała lub z zaburzeniami i niedoborami ważnych elektrolitów oraz składników odżywczych.
Nie wiadomo dokładnie, dlaczego u danej osoby rozwijają się zaburzenia odżywiania. Uważa się jednak, że wpływa na to złożona zależność między cechami predysponującymi, czynnikami wyzwalającymi oraz utrwalającymi się mechanizmami związanymi z nawykami mającymi prowadzić do utraty masy ciała.
Badania obserwacyjne wskazują, że ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania może być wyższe, jeśli:
Długość życia osoby z EDS zależy od rodzaju zespołu. U osób z naczyniowym typem EDS średnia długość życia może wynosić około 48 lat, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia tętniaka lub innych powikłań dotyczących dużych naczyń krwionośnych. Ponad 25% osób z rozpoznaniem naczyniowego EDS doświadcza powikłań związanych z chorobą przed 20. rokiem życia, a ponad 80% przed 40. rokiem życia.
W przypadku innych typów EDS średnia długość życia jest zwykle wyższa, jednak nadal istnieje ryzyko powikłań wpływających na jakość życia, takich jak zwichnięcia stawów czy przewlekły ból.
Poszczególne typy EDS mogą różnić się stopniem nasilenia i potencjalnym ryzykiem powikłań. W zależności od rodzaju i ciężkości choroby, EDS może prowadzić między innymi do problemów z naczyniami krwionośnymi, które w niektórych przypadkach mogą skutkować ich pęknięciem i stanowić zagrożenie życia.
Określenie „podwójne stawy” bywa potocznie używane w odniesieniu do osób, których stawy mają większy niż typowy zakres ruchu. Wiele osób z elastycznymi stawami nie odczuwa z tego powodu żadnych dolegliwości. Zaburzenia ze spektrum hipermobilności rozpoznaje się natomiast wtedy, gdy nadmiernej ruchomości stawów towarzyszą objawy, takie jak ból, zmęczenie lub częste urazy, które wpływają na codzienne funkcjonowanie.
Elastyczność stawów często naturalnie zmniejsza się wraz z wiekiem. Jednak u osób z HSD lub hEDS objawy, takie jak ból, zmęczenie i problemy ze stawami, mogą utrzymywać się lub zmieniać z czasem. U części osób dolegliwości łagodnieją przy odpowiednim postępowaniu, podczas gdy inne mogą doświadczać różnych trudności na kolejnych etapach życia.
Tak, dzieci mogą mieć HSD lub hEDS. Nadmierna ruchomość stawów jest dość częsta w dzieciństwie i często zmniejsza się wraz z wiekiem. Jeśli jednak u dziecka oprócz hipermobilności występuje przewlekły ból, zmęczenie lub inne objawy, pomocna może być konsultacja z lekarzem, który zna te schorzenia.
Endometrioza jest częstą chorobą, która dotyczy około 1 na 10 osób z żeńskim układem rozrodczym. U niektórych osób objawy mogą być łagodne lub możliwe do opanowania i zdarza się, że choroba przez długi czas pozostaje nierozpoznana. U innych endometrioza może mieć jednak poważny, przewlekły przebieg i powodować silny ból, obfite krwawienia oraz powikłania obejmujące sąsiednie narządy. W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie farmakologiczne lub operacyjne.
Ból związany z endometriozą może być odczuwany na różne sposoby. U niektórych osób przypomina bardzo silne bóle menstruacyjne, które utrudniają poruszanie się. Inni opisują go jako ostry, kłujący ból, stały tępy dyskomfort lub ból promieniujący do pleców albo nóg. Dolegliwości mogą pojawiać się podczas miesiączki, ale także w innych momentach cyklu — w zależności od tego, gdzie rozwija się tkanka.
Endometrioza powoduje, że tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza jej jamą, na przykład w obrębie miednicy lub jamy brzusznej. Tkanka ta reaguje na zmiany hormonalne, co może prowadzić do stanu zapalnego, podrażnienia okolicznych nerwów oraz powstawania zrostów.
W efekcie endometrioza może wywoływać objawy takie jak ból miednicy, obfite miesiączki, dolegliwości ze strony jelit lub pęcherza, przewlekłe zmęczenie oraz ból podczas współżycia.
Padaczka może mieć różne przyczyny. U części osób przyczyna pozostaje nieznana. W innych przypadkach choroba rozwija się na skutek zmian lub uszkodzenia mózgu — na przykład po udarze, urazie głowy, infekcji mózgu, nowotworze lub niedotlenieniu okołoporodowym. Padaczka może również występować rodzinnie, ponieważ niektóre jej typy mają podłoże genetyczne.
Nie każda osoba z padaczką będzie postrzegać swój stan jako niepełnosprawność. W dużej mierze zależy to od nasilenia i częstotliwości napadów oraz od tego, jak bardzo wpływają one na codzienne życie.
Produkty z medyczną marihuaną przepisywane w leczeniu padaczki mają ten sam główny cel co inne leki przeciwpadaczkowe — pomagają zmniejszyć częstotliwość napadów. Jednym z takich preparatów jest Epidyolex®, który został dopuszczony do stosowania w Wielkiej Brytanii, choć recepty w ramach NHS są wystawiane stosunkowo rzadko.
W prywatnych klinikach specjaliści mogą rozważyć zastosowanie niezarejestrowanej medycznej marihuany w leczeniu padaczki, gdy inne metody terapii nie przyniosły efektów lub powodowały niepożądane działania. Każda taka decyzja jest podejmowana indywidualnie, w oparciu o sytuację konkretnego pacjenta.
Fibromialgia jest chorobą przewlekłą, która u wielu osób utrzymuje się przez całe życie od momentu pojawienia się objawów. Jednak przy stosowaniu odpowiednio dobranego planu leczenia większość pacjentów może z czasem zauważyć poprawę. To całkowicie normalne, że objawy fibromialgii zmieniają się w czasie — mogą okresowo się zmniejszać lub nasilać, nawet mimo wdrożenia właściwego leczenia.
Nie ma jednego badania, które pozwala potwierdzić fibromialgię — choroba ta nie jest widoczna w badaniach obrazowych ani we krwi. Dodatkowe badania mogą być jednak potrzebne po to, aby wykluczyć inne częste przyczyny podobnych objawów.
Dwa najczęstsze objawy fibromialgii to ból odczuwany w całym ciele, utrzymujący się przez co najmniej 3 miesiące, oraz zwiększona wrażliwość na ból. Warto jednak pamiętać, że fibromialgia nie ogranicza się wyłącznie do dolegliwości bólowych i może powodować także wiele innych objawów.
Czynniki wywołujące zaostrzenie fibromialgii mogą różnić się w zależności od osoby. Do najczęstszych należą stres fizyczny i emocjonalny, zmiany pogody, wahania hormonalne, dieta oraz słaba jakość snu. U niektórych osób pomocne może być prowadzenie dziennika objawów, aby sprawdzić, czy określone czynniki nasilają dolegliwości i — jeśli to możliwe — ograniczyć ich wpływ.
Jeśli nie możesz zasnąć lub wybudzasz się w nocy, istnieje kilka sposobów, które mogą pomóc poradzić sobie z bezsennością i ułatwić ponowne zaśnięcie:
Bezsenność może znacząco obniżać jakość życia, często powodując stałe uczucie wyczerpania oraz trudności z koncentracją przez dłuższy czas. Pomocne może być poinformowanie innych o swoim problemie, ponieważ większe zrozumienie ze strony otoczenia często ułatwia radzenie sobie z bezsennością, zwłaszcza jeśli zachowujesz się inaczej niż zwykle. Rozmowa z przyjaciółmi, współpracownikami czy pracodawcą również może pomóc — dzięki temu łatwiej otrzymać wsparcie i nie czuć się z tym problemem samotnie.
Każdy organizm ma inne potrzeby, ale średnio dorośli powinni spać od 7 do 9 godzin na dobę, dzieci od 9 do 13 godzin, a niemowlęta i małe dzieci od 12 do 17 godzin. Jeśli regularnie odczuwasz zmęczenie w ciągu dnia, możliwe, że śpisz za mało i warto wydłużyć czas snu.
Ból głowy typu napięciowego jest zazwyczaj odczuwany jako pas bólu obejmujący czoło, a nie tylko jedną stronę głowy. Ból migrenowy zwykle jest silniejszy niż ból głowy typu napięciowego, choć nie zawsze tak jest. O migrenie mogą również świadczyć dodatkowe objawy, takie jak nudności lub wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięki oraz obniżona koncentracja.
Aura migrenowa to sygnały ostrzegawcze, które pojawiają się przed napadem migreny. Mogą występować zarówno z późniejszym bólem głowy, jak i bez niego. Objawy aury migrenowej mogą obejmować:
Czas trwania migreny może różnić się w zależności od osoby. Bez przyjęcia leków napad migreny może trwać od 4 do 72 godzin. Leki przeciwbólowe zaleca się przyjąć już przy pierwszych objawach migreny, aby zmniejszyć nasilenie dolegliwości i złagodzić przebieg napadu.
Migrena może mieć wiele różnych czynników wyzwalających i u każdej osoby mogą one być inne. Mogą to być między innymi wysiłek fizyczny, zmiany hormonalne, nadmierne światło lub hałas, a także nagły spadek temperatury.
Najlepszym sposobem na ustalenie, co wywołuje napady migreny u danej osoby, jest prowadzenie dziennika migren. Zapisywanie każdego epizodu pozwala z czasem zauważyć pewne schematy i lepiej unikać czynników, które wywołują objawy.
Rodzaj leczenia zależy przede wszystkim od przyczyny bólu nerwowego. Czasami konieczne jest wypróbowanie kilku różnych leków, aby dobrać najbardziej odpowiedni schemat terapii. U części pacjentów leczenie farmakologiczne może nie być konieczne. Wiele osób, nawet jeśli nie przyjmuje leków, odczuwa poprawę dzięki fizjoterapii oraz terapii psychologicznej.
Ból neuropatyczny to ból spowodowany uszkodzeniem nerwów lub nieprawidłowym działaniem układu nerwowego, w wyniku czego do ośrodków bólu w mózgu są wysyłane sygnały bólowe. W niektórych przypadkach przyczyna bólu neuropatycznego nie jest jednoznaczna. Taki stan określa się jako idiopatyczny ból neuropatyczny.
Leki przeciwbólowe dostępne bez recepty rzadko przynoszą ulgę w bólu neuropatycznym. U niektórych pacjentów leczenie farmakologiczne może jednak nie być konieczne — zależy to od nasilenia dolegliwości. Wybór najlepszego leku zależy przede wszystkim od przyczyny bólu nerwowego. Czasami konieczne jest wypróbowanie kilku różnych preparatów, aby dobrać najbardziej odpowiedni schemat leczenia. Wiele osób, nawet jeśli nie potrzebuje leków, odnosi korzyść z fizjoterapii oraz terapii psychologicznej.
Samo drętwienie stopy nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia, jednak jego przyczyna powinna zostać jak najszybciej ustalona. Drętwienie stopy nie jest prawidłowym objawem i może wskazywać na poważniejsze schorzenie. U osób z drętwieniem stóp bardzo ważna jest regularna pielęgnacja stóp oraz noszenie dobrze dopasowanego obuwia, aby zmniejszyć ryzyko powstawania owrzodzeń, do których drętwienie może predysponować.
Neuropatia obwodowa to rodzaj uszkodzenia nerwów, które dotyczy nerwów znajdujących się poza ośrodkowym układem nerwowym. Do najczęstszych objawów neuropatii obwodowej należą ból neuropatyczny, drętwienie oraz osłabienie.
OCD w związku (ROCD) to rodzaj zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, który wiąże się z ciągłymi wątpliwościami, lękiem i natrętnymi myślami dotyczącymi relacji romantycznej. Osoby z ROCD mogą nadmiernie analizować własne uczucia lub zachowanie partnera, co prowadzi do utrzymującego się niepokoju i poczucia niepewności.
OCD jest zaburzeniem zdrowia psychicznego. Może zostać uznane za niepełnosprawność, jeśli w istotny sposób wpływa na codzienne funkcjonowanie. Zwykle dotyczy to sytuacji, gdy objawy utrzymują się dłużej niż 12 miesięcy.
Objawy OCD mogą nasilać się pod wpływem różnych czynników. Należą do nich stres, lęk oraz doświadczenia traumatyczne. Znaczenie może mieć także brak snu lub zaburzony rytm snu. Zaostrzenie objawów mogą wywoływać również duże zmiany życiowe i okresy przejściowe. Na nasilenie OCD mogą wpływać także nieleczone zaburzenia psychiczne, takie jak depresja lub zaburzenia lękowe.
Badania sugerują, że OCD może mieć podłoże genetyczne. Zaburzenie to może występować rodzinnie. Same geny nie decydują jednak o tym, czy u danej osoby rozwinie się OCD. Istotną rolę odgrywają również czynniki środowiskowe oraz indywidualne doświadczenia.
Chociaż OCD często wiąże się z nasilonym lękiem, obecnie nie jest już klasyfikowane jako zaburzenie lękowe. Charakteryzuje się natrętnymi myślami (obsesjami), które prowadzą do powtarzalnych zachowań (kompulsji) mających na celu zmniejszenie lęku. Leczenie OCD najczęściej obejmuje terapię oraz farmakoterapię, które pomagają ograniczyć objawy i lepiej radzić sobie z lękiem.
Opieka paliatywna może przyjmować różne formy, w zależności od potrzeb pacjenta i charakteru choroby. Do najczęściej stosowanych elementów opieki paliatywnej należą leczenie bólu, kontrola objawów, wsparcie emocjonalne oraz opieka duchowa.
Czas trwania opieki paliatywnej zależy od stanu zdrowia pacjenta oraz jego indywidualnych potrzeb. Może ona trwać kilka tygodni, miesięcy, a nawet lat — w zależności od rokowania i przebiegu choroby. Celem opieki paliatywnej jest poprawa jakości życia pacjenta oraz łagodzenie objawów, niezależnie od tego, jak długo trwa wsparcie.
Choroba Parkinsona jest związana z utratą komórek nerwowych zawierających dopaminę w części mózgu odpowiedzialnej za koordynację ruchów oraz z nieprawidłowym gromadzeniem się białka w strukturach zwanych ciałami Lewy’ego.
Nie ma obecnie leczenia, które całkowicie wyleczy chorobę Parkinsona, jednak odpowiednio dobrane leki na receptę oraz rehabilitacja mogą pomóc w łagodzeniu objawów.
Choroba Parkinsona najczęściej jest rozpoznawana u mężczyzn po 50. roku życia, choć może wystąpić również u osób młodszych. Mężczyźni chorują częściej niż kobiety — przypadki choroby Parkinsona u mężczyzn są o 45% częstsze niż u kobiet.
Do głównych objawów choroby Parkinsona należą:
Parkinsonizm to szerokie określenie obejmujące różne schorzenia, które powodują podstawowe objawy występujące również w chorobie Parkinsona. Sama choroba Parkinsona jest natomiast związana z zanikiem określonych komórek nerwowych zawierających dopaminę oraz nieprawidłowym gromadzeniem się białka w strukturach nazywanych ciałami Lewy’ego.
Inne przyczyny parkinsonizmu mogą obejmować między innymi:
Nie ma badania krwi, które pozwala wykryć chorobę Parkinsona. Aby ustalić rozpoznanie, lekarz analizuje historię medyczną pacjenta, ocenia objawy oraz przeprowadza pełne badanie fizykalne.
Możliwości leczenia różnią się w zależności od pacjenta i zależą od rodzaju parkinsonizmu. W leczeniu choroby Parkinsona można brać pod uwagę fizjoterapię, leki na receptę oraz leczenie operacyjne.
PTSD może być uznane za niepełnosprawność, jeśli trwa lub prawdopodobnie będzie trwać co najmniej 12 miesięcy oraz wpływa na codzienne funkcjonowanie, na przykład w domu, w pracy lub w szkole.
Najczęstsze objawy PTSD to objawy intruzywne, czyli ponowne przeżywanie elementów traumatycznego wydarzenia w sposób wywołujący silny dyskomfort. Mogą one występować w postaci flashbacków lub koszmarów nocnych. Osoba z PTSD może również pozostawać w stanie ciągłego napięcia, co prowadzi do rozdrażnienia, trudności z koncentracją oraz problemów ze snem. Dodatkowo u osób z PTSD często występuje obniżony nastrój.
Większość osób, które otrzymują odpowiednie leczenie, doświadcza poprawy objawów. Jednak u ponad jednej trzeciej pacjentów objawy nigdy nie przechodzą w pełną remisję. Średni czas trwania objawów u osób, które podejmują leczenie, wynosi około trzech lat, natomiast u osób nieleczonych dolegliwości utrzymują się średnio przez pięć lat lub dłużej.
Podobnie jak w przypadku wielu zaburzeń zdrowia psychicznego, jeśli PTSD pozostaje nieleczone, objawy zwykle utrzymują się przez dłuższy czas. Średni czas trwania objawów u osób, które podejmują leczenie, wynosi około trzech lat, natomiast u osób nieleczonych dolegliwości trwają średnio pięć lat lub dłużej.
Czas trwania rwy kulszowej może się znacznie różnić w zależności od jej przyczyny oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta. W większości przypadków ostra rwa kulszowa trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. U niektórych osób dolegliwości mogą jednak przybrać charakter przewlekły i utrzymywać się przez wiele miesięcy, a nawet lat.
Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia dokładnej przyczyny rwy kulszowej oraz opracowania indywidualnego planu leczenia, który pomoże złagodzić objawy i wspierać proces powrotu do zdrowia.
Istnieją pozycje do spania, które przy rwie kulszowej rzadziej powodują ból. Najlepiej wybierać takie, które pomagają utrzymać naturalne ułożenie kręgosłupa. Leżenie na boku może zmniejszyć dolegliwości, ponieważ odciąża podrażniony nerw. W miarę możliwości należy unikać spania na brzuchu oraz skręcania kręgosłupa i bioder.
Jeśli śpisz na boku, włóż niewielką poduszkę między kolana. Jeśli leżysz na plecach, podłóż kilka poduszek pod kolana. Pomoże to zmniejszyć napięcie i odciążyć dolny odcinek kręgosłupa.
Zaostrzenie rwy kulszowej może mieć różne przyczyny, często związane ze stylem życia i codziennymi nawykami. Do najczęstszych czynników należą:
Dodatkowo noszenie ciasnej odzieży oraz butów na wysokim obcasie może podrażniać nerw kulszowy, co prowadzi do nasilenia dolegliwości bólowych.
Warto pamiętać, że odpowiednia profilaktyka — obejmująca ruch, ergonomię i zdrowe nawyki — może znacząco zmniejszyć ryzyko nawrotów objawów.
Zespół Tourette’a najprawdopodobniej ma podłoże genetyczne. Badania wskazują, że ryzyko jego wystąpienia jest wyższe u osób, u których w rodzinie występowały już podobne zaburzenia.
Nie oznacza to jednak prostego schematu dziedziczenia. Mechanizm przekazywania zespołu Tourette’a nie jest do końca poznany — uważa się, że jest to wynik złożonego współdziałania wielu genów oraz czynników środowiskowych.
W praktyce oznacza to, że choć predyspozycja może być dziedziczona, przebieg i nasilenie objawów mogą się znacznie różnić u poszczególnych osób.
Tak, zespół Tourette’a może rozwinąć się również w dorosłości. Dokładna przyczyna choroby nie jest znana, jednak uważa się, że istotną rolę odgrywa połączenie czynników genetycznych i środowiskowych.
Objawy najczęściej pojawiają się w dzieciństwie i mogą zmieniać swoje nasilenie wraz z wiekiem, ale mogą również wystąpić po raz pierwszy u osób dorosłych.
Warto pamiętać, że nie każda osoba z tikami ma zespół Tourette’a — w niektórych przypadkach mogą to być inne zaburzenia tikowe, takie jak przemijające zaburzenie tikowe.
Aby postawić właściwą diagnozę, konieczna jest konsultacja z lekarzem lub specjalistą, który oceni objawy i dobierze odpowiednie postępowanie.
Tak — tiki mogą występować również u osób, które nie mają zespołu Tourette’a.
Tiki to nagłe, powtarzające się ruchy mięśni lub dźwięki (tiki ruchowe lub wokalne). Mogą pojawiać się w różnych zaburzeniach, takich jak przemijające zaburzenie tikowe, przewlekłe zaburzenie tikowe ruchowe lub przewlekłe zaburzenie tikowe wokalne.
W tych przypadkach występuje tylko jeden rodzaj tików (ruchowe lub wokalne), a objawy nie spełniają wszystkich kryteriów diagnostycznych zespołu Tourette’a.
Jeśli zauważasz u siebie lub u bliskiej osoby tiki, warto skonsultować się z lekarzem lub specjalistą. Właściwa diagnoza pozwala dobrać odpowiednie postępowanie i skutecznie wesprzeć codzienne funkcjonowanie.
Przebieg zespołu Tourette’a jest bardzo indywidualny — zarówno pod względem nasilenia objawów, jak i ich zmienności w czasie. Choć obecnie nie istnieje leczenie, które całkowicie eliminuje chorobę, u wielu osób objawy mogą się z czasem wyraźnie zmniejszyć, a nawet okresowo ustąpić.
Często obserwuje się, że nasilenie tików spada w okresie dojrzewania i w dorosłości. U części pacjentów mogą pojawiać się długie okresy remisji, czyli czasu bez objawów lub z ich minimalnym nasileniem.
Warto jednak pamiętać, że zespół Tourette’a ma charakter przewlekły. Oznacza to, że objawy mogą się zmieniać — zarówno pod względem częstotliwości, jak i intensywności — na różnych etapach życia.
Dobrze dobrane leczenie oraz odpowiednie wsparcie (np. terapia, edukacja, dostosowanie środowiska) mogą znacząco poprawić komfort życia i codzienne funkcjonowanie osób z zespołem Tourette’a.
Tak — zespół Tourette’a może być uznany za niepełnosprawność, w zależności od tego, jak bardzo wpływa na codzienne funkcjonowanie danej osoby.
Tiki, które są charakterystycznym objawem choroby, mogą mieć różne nasilenie — od łagodnych po bardzo uciążliwe. W niektórych przypadkach mogą znacząco utrudniać komunikację, relacje społeczne czy udział w codziennych aktywnościach.
Warto jednak podkreślić, że wiele osób z zespołem Tourette’a prowadzi satysfakcjonujące i aktywne życie — szczególnie gdy mają dostęp do odpowiedniego wsparcia, leczenia oraz dostosowań w środowisku pracy czy nauki.
Krwawienie w przebiegu ostrego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG) wynika ze stanu zapalnego błony śluzowej jelita. Taki objaw wymaga pilnej konsultacji lekarskiej i specjalistycznego leczenia. W zależności od nasilenia choroby konieczna może być pomoc na oddziale ratunkowym lub hospitalizacja. Dobór terapii zawsze zależy od aktualnego stanu pacjenta i stopnia zaawansowania choroby.
Warto pamiętać, że krwawienie z odbytu może występować także w okresie remisji WZJG. Dlatego każdy taki objaw powinien zostać skonsultowany z lekarzem i odpowiednio zdiagnozowany — tylko wtedy możliwe jest wdrożenie właściwego leczenia i zapobieganie powikłaniom.
Zapalenie jelita grubego (colitis) to ogólne określenie stanu zapalnego w obrębie jelita grubego. Może ono mieć różne przyczyny — od infekcji, przez niedokrwienie jelit, aż po inne schorzenia zapalne.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to natomiast konkretny typ zapalenia jelita grubego o podłożu przewlekłym i zapalnym.
Najdokładniejszą metodą odróżnienia WZJG od innych rodzajów zapalenia jelita grubego jest badanie endoskopowe (np. kolonoskopia) połączone z pobraniem wycinków (biopsji) z jelita grubego do dalszej analizy.
Nie ma jednoznacznych dowodów na to, że konkretne produkty spożywcze wywołują wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG). Dieta osoby chorującej na WZJG często jednak wymaga indywidualnego dostosowania, ponieważ pacjenci są bardziej narażeni na niedożywienie i niedobory składników odżywczych.
W niektórych sytuacjach — na przykład podczas planowania ciąży lub przy wystąpieniu powikłań, takich jak zwężenie jelita grubego — konieczne może być dodatkowe wsparcie dietetyczne i bardziej precyzyjne planowanie jadłospisu.
Kluczowe jest, aby wszelkie zmiany w diecie wprowadzać pod opieką wykwalifikowanego specjalisty. Dzięki temu masz pewność, że mimo ograniczeń dieta pozostaje pełnowartościowa i wspiera Twoje zdrowie.
