Depresja i medyczne konopie

Depresja to uporczywe uczucie smutku i/lub utrata przyjemności z czynności, które zazwyczaj sprawiają radość. Często dotyka ona osoby przez miesiące, a nawet lata, co może być przytłaczające i wyczerpujące. Jeśli konwencjonalne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, warto rozważyć zastosowanie medycznej marihuany. Marihuana medyczna nie jest rozwiązaniem uniwersalnym, a badania naukowe wciąż trwają, przez co gromadzi się coraz więcej dowodów z praktyki klinicznej. Sugerują one związek między zmniejszeniem nasilenia depresji a przepisaniem marihuany medycznej niektórym osobom.

Definicja depresji

Depresja to zaburzenie zdrowia psychicznego, które wpływa na nastrój, myślenie, zachowanie oraz codzienne funkcjonowanie. Dwa główne objawy depresji to:

  • uczucie smutku, przygnębienia lub pustki przez większość czasu,
  • utrata zainteresowania lub odczuwania przyjemności z aktywności, które wcześniej sprawiały radość.

Oprócz jednego lub obu powyższych objawów, u osób z depresją często występują również inne symptomy, takie jak:

  • zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność),
  • zmniejszony apetyt i/lub spadek masy ciała,
  • brak energii lub nasilone uczucie zmęczenia,
  • pobudzenie psychoruchowe lub spowolnienie,
  • trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji,
  • myśli samobójcze lub myśli o samookaleczeniu.

Rozpoznanie depresji stawiane jest wówczas, gdy występuje co najmniej pięć z powyższych objawów, a lekarz wykluczy inne możliwe przyczyny somatyczne lub psychiczne.

Depresja – fakty

Depresja jest zaburzeniem psychicznym charakteryzującym się utrzymującym się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań, spadkiem energii oraz objawami somatycznymi, które trwają co najmniej dwa tygodnie i wpływają na codzienne funkcjonowanie. Choroba może mieć różne nasilenie i przebieg, a jej leczenie obejmuje psychoterapię, farmakoterapię oraz podejście kompleksowe. Ponad 3,8% dorosłych Polaków cierpi na depresję w ciągu życia, co przekłada się na ponad 1,2 miliona osób, choć tylko niewielki odsetek szuka pomocy, co wynika z barier systemowych i społecznych uprzedzeń. Badanie, realizowane przez Instytut Psychiatrii i Neurologii, dostarcza kluczowych informacji o rozpowszechnieniu zaburzeń (w tym lękowych, alkoholowych) i dystansie do nich, a wyniki pokazują, że co czwarty Polak może doświadczyć problemów emocjonalnych. Terapia konopna nie jest leczeniem pierwszego wyboru ani leczeniem przyczynowym depresji, jednak w wybranych przypadkach może być rozważana jako leczenie wspomagające po indywidualnej ocenie lekarskiej.

Co powoduje depresję?

Dokładna przyczyna depresji nie jest w pełni poznana. Uważa się jednak, że jej rozwój jest związany z czynnikami predysponującymi, takimi jak:

  • indywidualne różnice w funkcjonowaniu mózgu i neuroprzekaźników (obecne od urodzenia lub rozwijające się w ciągu życia),
  • traumatyczne doświadczenia z dzieciństwa,
  • trudne wydarzenia życiowe (np. strata bliskiej osoby, choroba, rozpad relacji).

U niektórych osób nie udaje się wskazać jednego wyraźnego czynnika wyzwalającego. Na rozwój lub utrzymywanie się depresji mogą wpływać także:

  • warunki mieszkaniowe,
  • sytuacja finansowa,
  • izolacja społeczna lub brak wsparcia.

Zaburzenia depresyjne

Depresja kliniczna bywa określana jako duże zaburzenie depresyjne. Występuje ono w różnych postaciach, z odmiennym nasileniem objawów i wymaganiami terapeutycznymi.

U wszystkich osób z depresją istotne jest – na ile to możliwe – wprowadzenie zmian stylu życia, wspierających zdrowie psychiczne i fizyczne. Dla jednych może to oznaczać poprawę sposobu odżywiania, dla innych zwiększenie aktywności fizycznej, a dla jeszcze innych – uzyskanie wsparcia socjalnego lub finansowego.

Większości pacjentów zgłaszających się do lekarza proponuje się psychoterapię. Choć nie zawsze przynosi ona oczekiwane efekty, bywa pomocna w nauce radzenia sobie z obniżonym nastrojem. W niektórych przypadkach konieczne jest również leczenie farmakologiczne.

Terapia konopna może być rozważana wyłącznie u pacjentów z depresją, u których leczenie pierwszego wyboru nie przyniosło wystarczającej poprawy.

Wiele osób czerpie korzyści także ze wsparcia organizacji zajmujących się zdrowiem psychicznym.

Ważne:
W sytuacji kryzysu psychicznego lub zagrożenia życia należy niezwłocznie wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer 112 lub zgłosić się na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).
Dostępne są również całodobowe linie wsparcia psychologicznego prowadzone przez wykwalifikowanych wolontariuszy.

Utrwalone zaburzenie depresyjne (dystymia)

Utrwalone zaburzenie depresyjne (wcześniej określane jako dystymia) rozpoznaje się, gdy objawy depresyjne utrzymują się co najmniej 2 lata, a dodatkowo występują przynajmniej dwa z poniższych objawów:

  • brak apetytu lub nadmierne jedzenie,
  • bezsenność lub nadmierna senność,
  • niska energia, przewlekłe zmęczenie,
  • niska samoocena,
  • trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji,
  • poczucie beznadziejności.

Choroba afektywna dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się występowaniem skrajnych wahań nastroju – od epizodów depresyjnych po epizody manii lub hipomanii.

W okresach manii osoba może odczuwać nadmierną energię, pobudzenie i euforię, natomiast w innych fazach dominują objawy depresji. Dawniej schorzenie to określano jako depresję maniakalną.

Depresja sezonowa (SAD)

Depresja sezonowa, znana również jako SAD, jest formą depresji związaną ze zmianą pór roku. Objawy nasilają się zazwyczaj jesienią i zimą, a ustępują wiosną i latem.

Oprócz standardowych metod leczenia depresji, u części pacjentów pomocna bywa fototerapia, polegająca na stosowaniu specjalnych lamp imitujących światło słoneczne, bez szkodliwego promieniowania UV.

Depresja psychotyczna

Depresja psychotyczna to ciężka postać dużego zaburzenia depresyjnego, w której oprócz typowych objawów depresji występują objawy psychotyczne, takie jak:

  • omamy (słuchowe lub wzrokowe),
  • urojenia – najczęściej o charakterze paranoidalnym, niezgodne z rzeczywistością mimo dowodów przeciwnych.

Depresja poporodowa

Pierwsze tygodnie i miesiące po porodzie mogą być bardzo wymagające. Obniżony nastrój bywa tłumaczony zmianami hormonalnymi i brakiem snu, jednak jeśli objawy depresji utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, może to świadczyć o depresji poporodowej.

Jest to częsty problem, dlatego osoby dotknięte tym zaburzeniem nie powinny pozostawać bez wsparcia i powinny zgłosić się po pomoc do lekarza lub położnej środowiskowej.

PMDD – przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne

PMDD to ciężka postać zespołu napięcia przedmiesiączkowego, związana ze zmianami poziomu hormonów w cyklu menstruacyjnym. Objawy pojawiają się zwykle w drugiej połowie cyklu i są zbliżone do objawów dużej depresji.

Mogą im towarzyszyć także typowe objawy PMS, takie jak:

  • wzdęcia,
  • zmęczenie,
  • tkliwość piersi,
  • bóle głowy.

Leczenie PMDD jest podobne do leczenia innych zaburzeń depresyjnych, a u wybranych pacjentek może obejmować również hormonalną antykoncepcję doustną.

Depresja lekooporna

Jeżeli pomimo zastosowania kilku metod leczenia objawy depresji utrzymują się lub poprawa jest krótkotrwała, może to oznaczać depresję lekooporną. Jest to szczególnie trudna postać choroby, która często nasila poczucie bezradności i braku nadziei.

Terapia konopna może być rozważana wyłącznie wtedy, gdy leczenie pierwszego wyboru nie przyniosło wystarczającej poprawy objawów lub jakości życia.

Jak diagnozuje się depresję?

Rozpoznanie depresji stawia lekarz lub specjalista zdrowia psychicznego, gdy:

  • objawy występują przez co najmniej 2 tygodnie,
  • obecnych jest minimum pięć objawów depresyjnych,
  • jednym z nich jest obniżony nastrój lub utrata zainteresowań.

Lekarz musi również wykluczyć inne przyczyny obniżonego nastroju, np. zaburzenia hormonalne.

Leczenie depresji

Leczenie depresji jest zawsze dobierane indywidualnie. Może obejmować:

  • psychoterapię,
  • leczenie farmakologiczne,
  • inne metody dostosowane do rodzaju depresji (np. fototerapia w SAD).

Kluczowe jest wcześniejsze skonsultowanie się z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniego planu leczenia.

Terapia konopna w depresji

Jeżeli codzienne czynności stają się przytłaczające, a aktywności, które wcześniej sprawiały radość, przestają ją przynosić – warto jak najszybciej poszukać pomocy.

Konopie medyczne oddziałują na układ endokannabinoidowy organizmu, który bierze udział w regulacji nastroju, snu i reakcji na stres. Terapia konopna nie jest leczeniem pierwszego wyboru ani metodą wyleczenia depresji, jednak w wybranych przypadkach może być rozważana w celu łagodzenia objawów takich jak:

  • obniżony nastrój,
  • zaburzenia snu,
  • niski poziom energii,
  • trudności z koncentracją.

Jeżeli inne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanej poprawy, możesz sprawdzić, czy kwalifikujesz się do konsultacji stacjonarnej w prywatnej przychodni i porozmawiać z lekarzem specjalizującym się w zdrowiu psychicznym o tym, czy terapia konopna może być dla Ciebie odpowiednia.

Masz więcej pytań dot Depresja?

Odwiedź naszą sekcję FAQ i dowiedz się więcej o schorzeniach, w których leczeniu objawowym może być stosowana medyczna marihuana.